Geografie en Geschiedenis
De Stellingmolenstraat is een klein, rustig zijstraatje in het hart van Amsterdam, net ten oosten van de grachten. De straat loopt parallel aan de Prinsengracht en heeft slechts één doorgang voor voetgangers en auto’s. Het gebied waarin Stellingmolenstraat 113 zich bevindt is een van de oudste delen van Amsterdam, met een rijke historie dat teruggaat tot het middeleeuwse tijdperk.
De naam “Stellingmolen” verwijst naar een voormalige molen die in deze buurt stond. Deze molen was een zogenaamde ‘stellingmolen’, een type windmolen dat gebruikt werd voor de malting van stellingmolenstraat113 graan en het afwerken van bier. In de 17e eeuw was dit een belangrijk productiecentrum, maar met de komst van moderne technologie verdwenen deze molens langzaam uit beeld.
Architectuur
Het huis aan nummer 113 is gebouwd in de jaren dertig van de twintigste eeuw en behoort tot een serie karakteristieke Amsterdamse ‘Pijpgevelhuizen’, die typisch voor deze wijk zijn. Deze huizen kenmerken zich door hun lage geledingen, met grote vensters in zogenaamde schuifdorpels (met ruiten die heen en weer kunnen worden afgeschoven) en een dichtbegroeide nok.
De architectuur van de Stellingmolenstraat 113 is opvallend verschillend van het naburige bouwbestand, dat voornamelijk uit houten huizen bestaat met zadeldaken. Het huis aan nummer 113 heeft echter een betonnen fundering en een metselwerkgot bedekt met rood pannenbedekking.
Demografie
In de jaren dertig van de twintigste eeuw, toen het gebouw werd opgetrokken, was deze buurt nog voornamelijk bewoond door kleine boeren en handelaren. Na de Tweede Wereldoorlog ging men over tot een verandering in bestemmingsplan, waardoor deze wijk als ‘nieuw stedelijk ontwikkelingsgebied’ werd aangeduid.
In de jaren zestig van de vorige eeuw begon er op grote schaal te worden gerenoveerd en gestript; met name het aantal woningen in dit gebied bleef maar toenemen. In 1985 was een groot gedeelte van deze buurt volledig uitbesteed voor particuliere bewoning, waardoor de originele bebouwing steeds meer verdween.
Culturele Aspecten
Vandaag de dag heeft Stellingmolenstraat 113 een overweldigende aanwezigheid van huizen die het zogenaamde ‘Typische Amsterdamse Huis’ uitbeelden. Het gebied biedt daarmee veel inspiratie voor kunst en literatuur, met name door de combinatie van traditioneel Amsterdams bouwwerk met modern ontwerp.
Het gebied is bekend om zijn historie met huizenbouwprojecten, waardoor het een rijke cultuur heeft opgebouwd. Het verleden ligt dichtbij in dit buurtje, maar wordt ook steeds vaker toegepast in hedendaagse projecten. Veel ontwerpers en artiesten kijken terug naar de oude historische huizen voor inspiratie.
Toekomstige Ontwikkelingen
Recentelijk zijn er plannen om het Stellingmolenstraat 113 te behouden als monumentale woning. Het zou interessant zijn om dit gebied meer in kaart te brengen en meer over de historie van dit oude Amsterdamse huis te leren.
Bij verdere bouwopruiming moet men er rekening mee houden dat er talloze nieuwe huizen worden gerealiseerd die deze buurt nog aanzienlijk ‘vernieuwen’. Deze aanpak moest wellicht wat meer zorgvuldig gebeuren en dan met oog op de historische waarde.
De Stellingmolenstraat 113 is een interessant voorbeeld van hoe cultuur, geschiedenis, architectuur en buurtontwikkeling steeds vaker samengaan in deze stad.
